Highlights

De kunstcollectie van Hugo Voeten is een unieke combinatie van Belgische en internationale kunst. Op dit ogenblik telt ze meer dan 1700 items, verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar, tentoongesteld voor het publiek op twee locaties – in de beeldentuin vlakbij Geel en in het Art Center Hugo Voeten, aan de oever van het Kempisch Kanaal in Herentals.

Rosen Rashev (BGR, °1970)

Rosen Rashev, bijnaam Roshpaka, (°1970, Vratsa, Bulgarije) creëert in zijn kunstwerken een imaginaire, magische wereld waarin hij persoonlijke ervaringen en fantasievolle verhalen vermengt met universele thema's. Rashev haalt zijn inspiratie uit zijn kindertijd, zijn geboorteregio, de natuur, folklore, volksverhalen en uit zowel religieuze als heidense rituelen. Door deze specifieke en eerder ongewone onderwerpen, zijn spontane, kinderlijke stijl en vereenvoudiging en stilering van motieven gooit de Bulgaarse kunstenaar alle artistieke conventies overboord. Rashev overschrijdt de grenzen waarbinnen de artistieke canon zich ontwikkelt en bouwt een persoonlijk, fantasierijk repertoire van symbolen en tekens op. Rashev's kunst kan als outsider art, intuitive art of art brut omschreven worden. Kunstcriticus Roger Cardinal (°1940) bedacht in 1972 de term outsider art als Engels synoniem voor art brut of 'ruwe', 'brute' kunst, een term gecreëerd door Jean Dubuffet (1901-1985). Deze Franse kunstenaar gebruikte dit label om kunst ontstaan buiten de grenzen van de gevestigde kunstscène aan te duiden.

Creation, 1995, tempera op doek, 60 x 60 cm

In Creation (1995) drukt Rashev zijn fascinatie uit voor het scheppen van nieuw leven, de geboorte en voor familie als een bron van sterkte, comfort en inspiratie. Onderaan dit doek ligt een onsterfelijke ziel die verbonden is met een koppel, waarboven 'het begin' geschreven staat. De pijp die het wezen in het midden aan het roken is, omschrijft Rashev als 'ondeugd'. Tussen het paar bovenaan rechts zweeft hun 'verliefde ziel', als een vlinder uit hun buik. De vrouw staat bovendien op het punt om moeder te worden. Onder de kinderwagen, waaruit onheilspellende slangen verschijnen, staat 'angst voor de dood'. Rashev brengt religieuze bedenkingen tot uitdrukking door gebruik te maken van Bijbelse voorstellingen en christelijke motieven, zoals Adam en Eva, de appel, slangen.

Artist, 1995, tempera op doek, 60 x 60 cm

Rosen Rashev vermengt in Artist (1995) zijn persoonlijk verhaal – het schilderij is mogelijks een zelfportret – met een universeel thema. Het werk gaat onmiskenbaar over het kunstenaarschap. De vrouwelijke figuur links, met twee hoofden, alsook de erboven zwevende gevleugelde engelenfiguur lijken model te staan voor de schilder achter zijn schildersezel. Het doek waaraan hij bezig is, toont echter iets anders: de kunstenaar geeft de voor hem poserende menselijke figuur weer als een dierlijk wezen. Zoals ook duidelijk wordt uit het schilderij Story behoren tweehoofdige personages tot Rashev's gebruikelijke repertoire van illusoire figuren. Interessant is de titel Between two worlds die de schilder aan een werk uit 2001 gaf en waarop een dergelijke 'gespleten' figuur staat afgebeeld. In wat voor wereld bevindt de kunstenaar zich hier? Moet hij kiezen tussen twee werelden? Of kiest hij door de menselijke figuur te elimineren voor een nog andere wereld? Wat voor universum beeldt hij uit? Het doek waaraan de schilder bezig is, toont alvast niet wat hij werkelijk ziet. Engelen beeldt Rashev in zijn oeuvre niet zozeer als transcendente wezens af, maar eerder als realistische, permanent aanwezige metgezellen. De kunstenaar voegt geestelijke en profane motieven samen en maakt een verbinding tussen het aardse en het hemelse. Door zo een allesomvattende wereld voor te stellen, wordt het persoonlijke opgetild tot het niveau van het algemene en universele.

Story, 1995, tempera op doek, 60 x 60 cm

De tweehoofdige figuur op het quasi symmetrische schilderij Story (1995) verbeeldt twee werelden. Rashev maakt dit letterlijk duidelijk door bij de twee zonnen onderaan dit doek 'zon van het ene land' en 'zon van het andere land' te schrijven. De schilder verenigt opnieuw beeld en tekst, een kenmerk van zijn oeuvre. Rashev benadert een schilderij immers als een onafhankelijke en authentieke realiteit en de talrijke woorden die zijn composities doorkruisen en dusdanig artistieke symbolen worden, dragen hieraan bij. Taal krijgt een esthetische functie en wordt integraal deel van het beeld. Dit talige element biedt verduidelijking over de vaak raadselachtige onderwerpen die Rashev uitbeeldt. Zo wordt voor Story duidelijk dat het linkse hoofd, getooid met (duivelse?) hoorns, de weg naar de hel aanwijst, en het rechtse hoofd de weg naar de hemel. Ook deze combinatie van twee werelden, van hemel en hel, van het aardse en het spirituele, binnen één geheel is karakteristiek voor Rashev's werk. Het aardse en materiële – hier voorgesteld door de fietsen, auto's en wegen – leidt naar het bovenaardse en spirituele. Aangezien bij de armen 'weg naar nergens' geschreven staat, eindigen de wegen namelijk in het niets, het onbekende. Allicht beeldt Rashev hier één van zijn geliefde thema's uit: goed en kwaad. De fietser aan de linkse, helse zijde, op weg naar nergens, lijkt door een opwindsleutel op zijn rug een automatische piloot te worden die zijn eigen weg niet kan bepalen. Terwijl rechts een betonmolen rijdt en vee vervoerd wordt, rijden aan de linkerkant een Jeep, een Chevrolet en een limousine. Tot slot haalt Rashev in dit werk homoseksualiteit aan: onder het geslachtsdeel van de centrale figuur schreef hij namelijk 'gay'.

Life, 1995, tempera op doek, 60 x 60 cm

Life (1995) lijkt een lofzang op het leven te zijn. Naast het paar links bovenaan in het bootje staat namelijk 'levensvreugde'. Ook de andere opschriften op dit schilderij zijn gelijkaardig en luiden 'blijheid', 'blijdschap', 'veiligheid', 'levensboom'. In die zin symboliseert de vrouwelijke figuur links geborgenheid en duidde Rashev de plek onder haar arm aan als 'de veiligste plaats', tussen haar borsten als 'de zachtste plaats' en tussen haar benen als 'de warmste plaats'. De drie kleinere figuren in het midden zijn mogelijkerwijs haar kinderen, twee dochters en een zoon.

Tekst: Sarah Gallasz