Highlights

De kunstcollectie van Hugo Voeten is een unieke combinatie van Belgische en internationale kunst. Op dit ogenblik telt ze meer dan 1700 items, verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar, tentoongesteld voor het publiek op twee locaties – in de beeldentuin vlakbij Geel en in het Art Center Hugo Voeten, aan de oever van het Kempisch Kanaal in Herentals.

Reza Aramesh

Action 97. Algerian civilians suspected of being terrorists are searched and put on trucks to be taken to the interrogation cells, Algiers, 1956, 2010, triptiek, editie 1 van 3, silver gelatin print op aluminium, 190 x 245,4 cm

In het midden van het Irakees-Iraans conflict verlaat Reza Aramesh, op zestienjarige leeftijd, zijn geboorteland. Hij is op zoek naar vrijheid en verdraagzaamheid. Hij wil aanvankelijk naar de USA, zoals zovele jongeren. Hij houdt echter halt in Londen en voltooit er zijn opleiding in de Beeldende Kunst aan de Goldsmiths University, in 1997.

Reza Aramesh creëert sculpturen, maakt video's en is fotograaf. Hij onderzoekt de verschillende voorstellingen van conflicten. Geen sensationele beelden van bloed en geweren zoals in de media, maar de ongeziene momenten van angst en persoonlijk drama van de getroffen mensen. Aramesh zoekt oorlogsfoto's in tijdschriften en op internet. Die zijn er in overvloed. Zij tonen vaak vreselijk toegetakelde mensen, met geweld omgebracht en dit over heel de wereld. Niemand schijnt ze nog 'echt' te zien. Aramesh bestudeert ze echter zorgvuldig. Sedert 2008 vormen ze de inspiratiebron voor een reeks genummerde werken onder de noemer Actions. Deze reconstructies van geweldscènes vinden plaats in strakke, moderne appartementen, statige herenhuizen en musea. De kijker kan de zwart-wit foto's in de onverwacht gekozen sites niet dateren of lokaliseren. Aramesh geeft geen sensationele beelden weer. Hij onthult de waardigheid van de slachtoffers zodat de toeschouwer zich enkel focust op de emotie van het moment.

De kunstenaar kiest een locatie en zoekt niet professionele mannelijke modellen, meestal Noord-Afrikanen, in casual, alledaagse kleding. In 'Action 97. Algerian civilians suspected of being terrorists are searched and put on trucks to be taken to the interrogation cells, Algiers, 1956' uit 2010 herneemt Aramesh een scène uit het Frans-Algerijns conflict in het midden van de jaren 50 van vorige eeuw, de Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog. Aramesh werd uitgenodigd om deze voorstelling te doen in het Musée Rodin in Parijs, waar hij verbleef als artist in residentie. De weelde van de plaats biedt een uitdagend contrast met de naakte lichamen van de modellen. Rijkdom is vaak het resultaat van oorlog en onderdrukking. De armen helpen de rijken hun imperium op te bouwen. Aramesh zei ooit "War is about money, power and greed" .

'Action 97' is geen performance maar een reconstructie achter gesloten deuren met een weloverwogen compositie, bestudeerde poses, gebaren en expressies. Foto's van geweld en lijden trekken ons enerzijds aan maar stoten anderzijds af. Deze gevoelens waren al aanwezig in de iconografie van het lijden in de christelijke kunst. De kunstenaar maakt van zijn beelden diptieken en triptieken, typisch voor christelijke altaarstukken.

In 'Action 97' wordt de achtergrond van het drieluik gevormd door een centraal venster, geflankeerd door twee vergelijkbare grote spiegels. Aramesh gebruikt niet alleen beelden die wereldwijd circuleren in de pers als inspiratiebron maar hij herwerkt ze in een zorgvuldig gekozen compositie die refereert naar beroemde meesterwerken. De kunstenaar plaatst ook de schoonheid van de menselijke figuur, het klassieke beeld, tegenover de schoonheid van de ruimte. In deze mooie, symmetrische compositie wordt ons oog direct gefocust op de zwarte figuur in het centrum en vervolgens het ontbloot bovenlijf van een jonge man. Het hoofdpersonage zit gehurkt, met de armen op de rug, voor het historische bronzen beeld 'L'âge d'Airain' van Auguste Rodin (1840-1917). Het evenwicht van kracht, spanning en schoonheid draagt bij tot het esthetisch impact van het beeld en biedt bescherming tegen de apathie die oorlogsbeelden bij de mens kan veroorzaken. Het beeld van enkel mannelijke, jonge, half naakte modellen, geeft een homo-erotische dimensie, met een surrealistisch kantje, aan de voorstelling.

Steunend op zijn grondige kennis van de kunstgeschiedenis, film en literatuur, geeft Reza Aramesh het geweld in de wereld weer in gelaatsuitdrukkigen en lichaamstaal van slachtoffers van oorlog en onderdrukking. De bron van het geweld is niet te zien maar het geweld is wel voelbaar in de houding van de figuren. Zij zijn verschroeiende symbolen van het menselijk leed als gevolg van terreur. Door de vele gewelddadige beelden, door de media verspreid, treedt er een zekere onverschilligheid op bij de mensen wat kan leiden tot louter voyeurisme. Aramesh isoleert slachtoffers van geweld. Hij leidt de toeschouwer naar de intimiteit van de scène. De kunstenaar protesteert tegen politiekers die conflicten veroorzaken, tegen geweld en verspilling van levens. Hij creeërt gevoelige, doch krachtige werken die ons alert houden voor het persoonlijk leed veroorzaakt door oorlog en terreur. Reza Aramesh vat het zo samen: "This has always been central to my work... can restaging violence and oppression, in different contexts, engage with the original act of violence, or at least get us to think about that act?"

Tekst: Myriam Geurts