Highlights

De kunstcollectie van Hugo Voeten is een unieke combinatie van Belgische en internationale kunst. Op dit ogenblik telt ze meer dan 1700 items, verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar, tentoongesteld voor het publiek op twee locaties – in de beeldentuin vlakbij Geel en in het Art Center Hugo Voeten, aan de oever van het Kempisch Kanaal in Herentals.

Petar Dochev

Composition, s.d. [2000-2005], grafiet, hout, 200 x 200 cm

Het grote werk Composition van de Bulgaarse kunstenaar Petar Dochev (1934-2005) is werk uit de laatste periode van zijn artistieke loopbaan. Dochev was geboren in het bergdorp Lesidren, in het hart van Stara Planina. De nauwe band met de spirit en energie van deze plaats bleef een constante in zijn leven. Toen hij zijn schilderscarrière startte in het midden van de vijftiger jaren beleefde Bulgarije de moeilijkste jaren onder het communistisch regime, een tijd van terreur en totale isolatie. Voor de kunsten was dit de periode van Sociaal Realisme. Aan de artiesten werd met strenge regels opgelegd wat zij moesten maken in een starre academische stijl, op ideologische leest geschoeid.

In de vroege jaren zestig van de twintigste eeuw begon Petar Dochev te werken als artiest in Kremikovstsi, groot metaalverwerkend district in de buurt van Sofia. De onderneming was één van de grootste industriële projecten van de hele communistische periode, een kolossaal symbool van een land in haar groei naar een industriële natie. Zonder twijfel drukten deze jaren een stempel op de stijl en de onderwerpen van de kunstenaar.

In de jaren zestig was het centrale thema in de kunst van Dochev de figuur van de arbeider. Hij beeldde hem frontaal en krachtig uit in zijn dagelijks werk. De arbeiders van deze periode vallen op door het grote realisme en de bovenmenselijke kracht, ver verwijderd van het ideologische pathos kenmerkend voor die tijd. In de jaren zeventig legde Petar Dochev zich vooral toe op het landschap en specifiek op het type dat ontstaan was in de jaren van de totale industrialisatie. In deze periode was het industriëel landschap het centrale thema in de Bulgaarse kunst. Dochev greep deze kans om de ontsnappen aan de figuratieve schilderkunst door een nieuwe weg in te slaan naar het landschap. Dit was voor hem een natuurlijke manier om abstractie te bekomen door een geleidelijke ontbinding van de werkelijkheid. Dochev's werken van die jaren zijn dynamische composities. Horizontale lijnen van de aarde doorbreken de verticale van de industriële schoorstenen.

Het was in zijn landschappen dat hij technieken uit probeerde zoals het in lagen aanbrengen van de verf of afschrapen en beschadigen van het oppervlak. In de jaren tachtig en negentig begon een nieuwe fase in zijn werk door zijn experimenten in de landschapschilderkunst. Zijn werken verloren alle thematische of compositorische connecties met de werkelijkheid. Het werden meer en meer abstracties. De bijna sculpturale toepassing van de verf en kleur, dik en krachtig, werden expressie en onderwerp op zich. In die jaren experimenteerde hij vooral met rood en blauw goud op een praktisch gepolijste ondergrond, met eenvoudige geometrische vormen, meestal de cirkel of het vierkant. Op het einde van deze periode begon hij te experimenteren met een soort metalen klei, een substantie gemaakt van resterende stof van de processen in de metaalindustrie.

In de laatste decennia van zijn leven trok hij zich terug uit het publieke leven in een soort zelf opgelegde ballingschap in Lesidren, zijn geboortedorp. Daar bouwde hij een grote studio die hij veranderde in een soort laboratorium waar hij de meest precieze realisatie van zijn ideeën zocht. In een interview van maart 2004, enkele maanden voor zijn dood, zei hij: "Vandaag kan ik zeggen dat ik tevreden kan terugblikken op veertig jaar verdienstelijk werk. In de schaarse tijd die me nog rest zou ik nog zoveel dingen willen zeggen. Ik heb nog veel energie ... heb veel meegemaakt ... de kunstenaar moet angstvallig zijn territorium beschermen en mijden wat hem stoort."

Tekst: Vessela Nosharova, vertaling uit het Engels