Highlights

De kunstcollectie van Hugo Voeten is een unieke combinatie van Belgische en internationale kunst. Op dit ogenblik telt ze meer dan 1700 items, verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar, tentoongesteld voor het publiek op twee locaties – in de beeldentuin vlakbij Geel en in het Art Center Hugo Voeten, aan de oever van het Kempisch Kanaal in Herentals.

Paul Pfeiffer

Live From Neverland, 2006, two channel digital video loop, single channel audio loop, projector, 00:10:18

In het werk Live From Neverland (2006), onderzoekt Paul Pfeiffer (°1966, Honolulu, Hawaii, Verenigde Staten van Amerika) de invloed van populaire cultuur en massamedia op de menselijke psychologie. De video-installatie Live From Neverland bestaat uit twee delen: (1) een televisie waarop Michael Jackson te zien is in een geluidloze video-opname of footage van zijn statement dat in 1993 uitgezonden werd op de televisie en waarin de ster zich verdedigt in de aanklacht tegen kindermisbruik, en (2) een projectie met een koor van jongeren, meerbepaald 80 Filippijnse studenten, die Jacksons monoloog voordragen, in de stijl van een Grieks koor en gedirigeerd door Dr. Eva Lindstrom.

Het koor bestaat uit een groep studenten uit de theateropleiding aan de Silliman Universiteit in Dumaguete City, de historische zetel van Amerikaanse educatie in de Filippijnen. Het kunstwerk Live From Neverland werd opgenomen in het Claire Isabel McGill Luce Auditorium in Dumaguete in juli 2006. De bevolking van Dumaguete kocht tickets om deze performance bij te wonen en verlieten de voorstelling met gemengde gevoelens. Het koor is half mannelijk, half vrouwelijk, en ze zijn allen in het wit gekleed, de kleur die onschuld en reinheid symboliseert. De titel van het werk verwijst naar Jacksons eigendom, zijn Neverland ranch in Californië. In zijn toespraak positioneert Jackson zichzelf als een slachtoffer, waarbij hij een 'litanie' opzegt waarin hij zegt vernedert te zijn geweest door de politie. Het originele zogenaamde Neverland Statement kan op YouTube gevonden worden.

Dit werk is deel van Pfeiffers reeksen van werken met found footage of gevonden en reeds bestaand beeld- en filmmateriaal. De meeste van zijn werken zijn dan ook 'digitale interventies'. Pfeiffer benadert het bewerken van video footage op een schilderkunstige wijze: "It seems difficult to think about contemporary video, even TV broadcasting, without talking about the precedent of painting," aldus de kunstenaar. In Live From Neverland manipuleert Pfeiffer het originele beeld door gebruik te maken van digitale bewerkingstechnieken.

De twee video's worden met elkaar in verband gebracht door het subtiel synchroniseren van Jackson's gelaatsuitdrukkingen met de gesproken boodschap en het tempo van het koor. Pfeiffer vertraagde de footage van Jackson zodat zijn mond perfect synchroon beweegt met de stemmen van het koor. Ook lijkt het dat de popster aan het worstelen is om te spreken, alsof hij vast zit, gevangen zit, in een medium en nauwelijks kan bewegen. Zodoende presenteert Pfeiffer deze beelden van Michael Jackson vanuit een nieuw gezichtspunt. Dankzij de verzadigde kleuren en de witheid van het gezicht van de ster, straalt het beeld iets droomachtigs uit. Bovendien lijkt de scène artificieel en geënsceneerd.

Algemeen gaan de kunstwerken van Paul Pfeiffer over het fenomeen massamedia in onze geglobaliseerde maatschappij en toont hij interesse in thema's zoals beroemdheden, sportspektakels en cinemaklassiekers. Hij roept hiermee vragen op over identiteit, zichzelf een houding geven en de afhankelijkheid van massamedia. De techniek die hij voornamelijk toepast is het manipuleren van massamediale beelden om hypnotiserende video's en digitale prints te creëren, die zijn interesse in het spektakelgehalte van deze beelden en in onze door media verzadigde cultuur tonen, een hedendaagse cultuur geobsedeerd door beroemdheden.

Pfeiffer stelt dat iedereen wel weet dat mediabeelden dikwijls 'liegen', maar dat dit hun kracht om onze aandacht te trekken en invloed uit te oefen op onze levens niet ondermijnt. "I think of Live From Neverland as an attempt to represent an enigma rather than to provide answers or defend a critical position on media culture," zegt de kunstenaar. Door gebruik te maken van nieuwe technologie ontleedt hij de rol die de massamedia speelt bij het vormgeven van het bewustzijn en brengt hij onze kijkervaring in de war. Een andere reeks videowerken die Pfeiffer bijvoorbeeld maakte, focust op professionele sportevenementen, zoals basketbal, boksen, hockey, e.a. Hierbij verwijdert de kunstenaar de lichamen van de sportfiguren uit hun spel. Door dit te doen, brengt hij een verschuiving in de focus van de kijker teweeg. Zo vallen eerder de toeschouwers, de sportuitrusting, of zelfs de trofeeën die gewonnen worden op.

Pfeiffers werk kan in verband gebracht worden met het werk van de zogenaamde 'Pictures artists' of 'Pictures Generation', zoals Richard Prince (°1949), Cindy Sherman (°1954), Robert Longo (°1953), e.a., die in de late jaren 1970 zich beelden uit onze consumptie- en mediaverzadigde maatschappij gingen toe-eigenen en bewerken. Pfeiffer zegt dat hij en de 'Pictures artists' dezelfde interesse in gewone, alledaagse beelden en hoe deze de realiteit vormgeven, delen. De kunstenaar definieert deze interesse echter als iets meer dan louter kritiek op de media: "For me, the legacy of the Pictures Generation is a desire to disrupt the surface illusion of reality and to access another dimension".

Paul Pfeiffer werd geboren in Honolulu, Hawaï, groeide op in de Filippijnen en woont en werkt sinds 1990 in New York. Pfeiffer behaalde zijn Bachelor Schone Kunsten in de prentkunst in het San Francisco Art Institute in 1987 en zijn Master Schone Kunsten aan het Hunter College in New York in 1994.

Tekst: Sarah Gallasz, mei 2016