Highlights

De kunstcollectie van Hugo Voeten is een unieke combinatie van Belgische en internationale kunst. Op dit ogenblik telt ze meer dan 1700 items, verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar, tentoongesteld voor het publiek op twee locaties – in de beeldentuin vlakbij Geel en in het Art Center Hugo Voeten, aan de oever van het Kempisch Kanaal in Herentals.

Stanislav Pamukchiev

Steps, 2004, stof, lijm, pigmento, hout, 28 x 15 x 340 cm / 22 x 15,5 x 340 cm

Stanislav Pamukchiev, één van de belangrijkste Bulgaarse kunstenaars van zijn generatie, is geboren in 1953 in Sofia. Hij studeerde er aan de National Academy of Fine Arts, afdeling Muurschilderingen. Momenteel is hij professor aan de Tekenafdeling van hetzelfde instituut.

Pamukchiev schildert, tekent, maakt objecten en installaties. In zijn werk behandelt hij thema's als tijd en herinnering, archetypische en familiesymbolen. De materialen die hij gebruikt, as, houtskool, was, aarde, stro, metaal en steen hebben een groot psychologisch potentieel. In zijn kunst wordt het eindige en het oneindige uitgedrukt in materie. Hij is de kunstenaar van de spirituele ruimte en de missie van de mens. Hij is voortdurend op zoek naar een antwoord op de vraag 'Waar komen we vandaan en waar gaan we naartoe?' In zijn monochromatische werken gebruikt hij as als symbool van tijd en sterfelijkheid.

In het Archeologisch Museum van Ruse, een Bulgaarse stad aan de Donau, zag Stanislav Pamukchiev een kleine voet in klei die hij eerder had opgemerkt in een archeologisch tijdschrift. Deze archeologische vondst was gevonden in een put van een heiligdom waar rituelen uit de pre-Thracische tijden werden uitgevoerd. De betekenis van het object is nog steeds een mysterie voor de archeologen. Pamukchiev echter zag er een teken in.

In 2004 resulteerde deze ervaring in de creatie van het werk Steps, een onderdeel van de tentoonstelling die de kunstenaar maakte in de kelder van The Krug + Gallery in Sofia (Circle +). De titel van de tentoonstelling was Beginnings en bestond uit Steps en de schilderijen cyclus die Pamukchiev eveneens Beginnings noemde. Met de trap afdalen in de kelder was voor Pamukchiev teruggaan in de herinnering van de clan, de culturele tradities van zijn volk en het collectief onderbewustzijn. Deze visie was beïnvloed
door zijn lectuur over Jung en de dieptepsychologie.

De voet die de kunstenaar zag in het Archeologisch Museum van Ruse veranderde bij hem in vele voeten als symbool van de hele mensheid die steeds loopt en in beweging is doorheen de tijd en in de ruimte. Het refereert ook naar de jaren 90 van vorige eeuw, een periode van massale uittocht uit Bulgarije. In die tijd verliet een hele generatie het land en zij die achterbleven, waaronder de kunstenaar, hadden het gevoel dat hun' stam' verspreid werd. Steps heeft dus een demografisch en een sociaal aspect.

Pamukchiev maakte drie versies van Steps. De eerste maakt deel uit van de Collectie Hugo Voeten. De compositie bestaat uit twee houten planken waarop telkens zeven voeten in plaaster staan, gerangschikt van klein naar groot. Opgehangen aan metalen draden kunnen de platforms schommelen op zo'n manier dat je het gevoel krijgt alsof de voeten lopen.

De tweede versie is complexer en werd gemaakt nadat Pamukchiev zich gerealiseerd had dat een goter aantal elementen het effect van het werk kon vergroten. Hij besliste drie groepen van twee platforms te maken om op die manier een bewegend 'veld' te creëren. Het werd tentoongesteld tijdens de Biënnale van Praag in 2005 waar het veel publieke aandacht kreeg. Het werd gepubliceerd in het magazine 'Art in America' in hun overzicht van de Biënnales van 2005 wereldwijd. The National Gallery van Praag kocht het werk waar het tentoongesteld wordt in de permanente collectie van het museum. Een derde versie werd later gecreëerd en aangeschaft door The National Gallery van Sofia in Bulgarije.

Hugo Voeten ontdekte de werken van Pamukchiev eerst in een catalogus. In 2003 bracht hij een bezoek aan de tentoonstelling die was georganiseerd in The Sofia City Gallery ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van de kunstenaar. Hij was gefascineerd door de kracht van de tentoonstelling en kocht later verschillende werken die de evolutie tonen van het proces van schilderijen in olieverf naar schilderijen met as naar driedimensionale objecten en kinetische installaties. De enorme, indrukwekkende en dynamische installatie The Slings (De Wiegjes) van Pamuchiev in de hoofdruimte aan de ingang van het Art Center in Herentals, filtert het invallend daglicht en symboliseert nieuw leven in de oude fabriek.

Tekst: Myriam Geurts, januari 2017