Highlights

De kunstcollectie van Hugo Voeten is een unieke combinatie van Belgische en internationale kunst. Op dit ogenblik telt ze meer dan 1700 items, verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar, tentoongesteld voor het publiek op twee locaties – in de beeldentuin vlakbij Geel en in het Art Center Hugo Voeten, aan de oever van het Kempisch Kanaal in Herentals.

Lionel Estève

Pink Ore of Patience, 2008, roze marmer en plastiek, diverse afmetingen

My Tongue in your Eye, 2009, gelatin, stickers, 71 x 81 cm

Het oeuvre van Lionel Estève bevindt zich op het snijpunt van tekening, beeldhouwwerk en installatie. De Franse kunstenaar, geboren in 1967 in Lyon, woont en werkt al meer dan 20 jaar in Brussel. Zijn eerste opmerkelijke creaties verschenen op de kunstmarkt in de late jaren 90 van vorige eeuw. Het waren uitermate kleine werkjes die bestonden uit complexe knopen, borduursels en door elkaar gevlochten gekleurde draden, vaak geassocieerd met collages van sigarettenpapier. Deze ragfijne minisculptuurtjes of reliëfs, door de kunstenaar 'insektennesten' genaamd, maakte hij achter de desk van de receptie in een hotel waar hij nachtwaker was. Deze clandestiene productie van kleine, nauwelijks zichtbare kunstwerkjes in eenvoudige materialen, vormt de basis van zijn later oeuvre.

Het gebruik van fijne materialen, als draad, kralen in plastic, rietjes en andere kleine spullen kenmerkt nog steeds zijn werk. Nu maken zij ondermeer deel uit van een groot fantasierijk universum van mini planeten. Bekend zijn ook zijn grote hele fijne en kleurrijke draadconstructies die zich ontvouwen als complexe polychrome boomstructuren op basis van een lijn. Kleurrijke flipbooks, lotusbloemen en fragiele met de hand geborduurde bladeren zijn ook een verrassend onderdeel van de verbeeldingswereld van de kunstenaar.

In de creaties van Estève valt de associatie met de natuur en het bestaan op. Deze speciale verhouding vindt men ook terug in Pink Ore of Patience uit 2008, of Roze Erts van Geduld. Gedurende generaties resideerden familieleden van Estève in een dorpje van de Drôme Provençale. In deze Franse streek bereidt de kunstenaar zijn werken voor die in zijn atelier vorm zullen krijgen. Hij verzamelt bijvoorbeeld stenen, afgerond in de tijd door het rollen in het stromend water. In zijn atelier krijgen die stenen een 'tweede huid'. Soms worden ze in een installatie gelegd die de bedding van de rivier voorstelt. De kunstenaar beschildert de stenen dan tot op een zelfde hoogte, alsof ze nog in het water liggen. Vaak wikkelt hij ze ook in een net van katoenen, nylon of metaalachtige plastic draden zoals in Pink Ore of Patience. Het geknoopte web doet denken aan netkousen of de structuur van de geodetische koepel, waarvan de Amerikaanse architect Richard Buckminster Fuller (1895-1983) de uitvinder en populariseerder was. De koepel heeft de vorm van een bol of een bal die bestaat uit een ingewikkeld geheel van driehoeken. Estève weet met veel geduld en simpele materialen het natuurlijke met het geometische te combineren tot een poëtisch geheel. De kunstenaar zegt zelf "Door twee eenvoudige materialen als stenen en een draad probeer ik een schittering te creëren, de aders van een nieuwe erts tot nu toe onbekend". Aan de hardheid van de steen voegt hij de zachtheid toe van het fonkelend netwerkje. Door dit subtiel effect tilt Estève het geheel op naar een hoger esthetisch niveau met zeer beperkte middelen.

In My Tongue in your Eye (Mijn Tong in uw Oog), uit 2009, toont Estève zijn fascinatie voor heldere kleuren en doodgewone objecten. Vroeger was zijn lievelingskleur geel, een geluksbrenger voor hem, die zijn verlangens materialiseerde. Nu gaat zijn voorkeur uit naar roze met een rijk gamma aan tinten. Opvallend is dat de kunstenaar meestal materialen gebruikt die reeds gekleurd zijn, zoals ook in dit werk. Hij gebruikt vaak knutseltechnieken voor kinderen die de creativiteit opwekken en die hij gaat herinterpreteren. Honderde fel roze gelatine blaadjes, die de tong verbeelden, met daarop verschillende stickertjes, die doen denken aan de iris en pupil van een oog, trekken de aandacht van de toeschouwer. De vele stickers, die steeds anders geplaatst zijn op de blaadjes, lijken te bewegen. De mens heeft een opmerkelijke gave om te communiceren door het bewegen van de ogen. Het rollen van de ogen en het spannen van de tong is ook een automatische reactie van het lichaam wanneer het probeert toegang te krijgen tot vergeten of verborgen informatie. Dit leidt tot een snellere staat van bewustzijn. Met een ontspannen tong kan men moeilijker nadenken. Sommige mensen steken hun tong zelfs uit als ze zich hard concentreren. Lionel Estève speelt met ruimte, kleur en zintuigelijke waarneming.

Alhoewel zijn projecten autonoom zijn hebben zij volgens Estève eenzelfde kenmerk namelijk de lage moeilijkheidsgraad van de technieken gepaard met de perfectie van de uitvoering die met heel veel geduld tot stand komt. Zijn vrolijk, kleurrijk oeuvre, met af en toe een vleugje humor, werkt verfrissend voor lichaam en geest.

"Mes œuvres, je les perçois comme mentales. J'espère qu'elles vivent de la même manière dans la tête du public. Je n'attends pas qu'il comprenne, mais que ça lui aère l'esprit. Depuis le début, je travaille par « projets », non reliés à une continuité de discours, mais comme des entités déconnectées. Je définis telle œuvre, telle exposition, comme un tout par rapport à un environnement, un contexte, mes envies. Cela m'offre une grande liberté de propos, de matière, d'attitude." Lionel Estève

Tekst: Myriam Geurts, december 2016