Highlights

De kunstcollectie van Hugo Voeten is een unieke combinatie van Belgische en internationale kunst. Op dit ogenblik telt ze meer dan 1700 items, verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar, tentoongesteld voor het publiek op twee locaties – in de beeldentuin vlakbij Geel en in het Art Center Hugo Voeten, aan de oever van het Kempisch Kanaal in Herentals.

Genko Genkov

Zonder titel (landschap, Tundzha rivier), 1978, olieverf op doek, 69 x 99,5 cm

Genko Genkov werd geboren in 1923 in het dorp Choba in de buurt van Karlovo, aan de zuidkant van het Balkangebergte. Hij groeide op in Bourgas, een belangrijk industrieel, cultureel en toeristische centrum aan de Zwarte Zee in Bulgarije.

Rijk getalenteerd vanaf zijn kindertijd trok hij in 1940 naar Sofia waar hij ging studeren aan de Nationale Academie voor Schone Kunsten. Hij leerde er het werk kennen van Van Gogh, Cézanne en Gauguin. Onder de indruk van hun techniek en expressie ontwikkelde hij reeds als tweede jaars student een heel eigen stijl. In 1948 voltooide hij zijn opleiding aan de academie in een moeilijke tijd voor de Bulgaarse kunstenaars onder streng communistisch bewind. De artistieke bedrijvigheden werden onderworpen aan strenge ideologische regels van realisme en naturalisme met verheerlijking van het totalitair regime. Verzet tegen deze opgelegde normen leidde tot politieke repressies. De westerse invloeden werden met de grond gelijk gemaakt. Genko Genkov was een opmerkelijk Bulgaars kunstenaar met een sterk individuele geest en een rebels karakter. Hij permetteerde zich tijdens het communistisch bewind een grote vrijheid van expressie in zijn schilderijen, wat hem veel problemen opleverde.

Stalin stierf in 1953. Vrijwel onmiddellijk waren de eerste tekenen van versoepeling in de kunstexpressie voelbaar. De kunstenaars konden nu een meer persoonlijk karakter geven aan hun landschappen, stillevens en portretten. Er was echter nog een lange weg te gaan. Verandering kwam er pas vanaf 1956 met de destalinisatie in de USSR en de gevolgen hiervan in Bulgarije. De hang naar meer vrijheid vond een weerslag in de kunstwereld. Nieuwe expressiemogelijkheden werden mogelijk.

Zo ontwikkelde Genkov verder zijn persoonlijke, krachtige stijl. Vaak worden zijn werken geniaal, gek, wild, expressief, uitbundig, of ontstuimig genoemd net als zijn leven was. De kunstenaar kon zich moeilijk verzoenen met de beschaafde wereld. Herhaalde verblijven in gevangenissen en psychiatrische ziekenhuizen en overmatig gebruik van alcohol tekenden zijn leven. Door zijn bijna constante nerveuze opwinding zocht hij een noodzakelijke uitweg om te kunnen ademen. Die uitweg vond hij in de kunst. "Kunst is slechts een stap in de richting van de waanzin van waarheid. De waarheid is immers waanzin."(Genko Genkov)

Net zoals bij de Franse fauvisten in het begin van de 20ste eeuw exploderen de kleuren op zijn doeken en wil Genko Genkov de schilderkunst ook bevrijden van artistieke conventies. De intensiteit van zijn emoties komen in volle hevigheid af op de toeschouwer. De ruwe penseelvoering, vereenvoudigde vormen, en gedurfde vertekeningen zijn ook kenmerkend voor zijn oeuvre. Wanneer er gebruik gemaakt wordt van licht en schaduw is dat gewoonlijk zonder tussentinten en zonder zachte overgangen. De kunstenaar vindt dat een schilderij uit pure kleuren moet bestaan en geen verschillende tinten van een kleur. Het zijn krachtige kleuren die hij catapulteert op zijn doeken, kleuren van verbrande illusies van het leven. Meestal schilderde hij landschappen in expressief coloriet. Hij gebruikte het contrast tussen rood en zwart, rood en donker blauw en ook paars.
De liefde voor de kleur is overal aanwezig, zowel in zijn portretten als zijn landschappen. Volgens Genkov is violet tragisch, de wrede druk van de natuur tegen de wereld. "Purper symboliseert kosmische power", aldus de kunstenaar. Er is iets hoogst esthetisch in zijn brandende rode kleuren. Rood is volgens hem een uitdrukking van de energie van de wereld en symboliseert de materie die het puurste licht van het leven uitstraalt. De kunstenaar herwerkte zijn schilderijen voortdurend. Soms nam het jaren in beslag alvorens hij de 'finishing touch' legde aan zijn portretten, naakten of landschappen.

Genkov, een levende legende in Bulgarije, werkte tot op de laatste dagen van zijn leven en stierf op 3 maart 2006 in Sofia. Zijn werken zijn opgenomen in de permanente tentoonstelling van talrijke bekende musea in binnen- en buitenland, ondermeer in het Guggenheim Museum in New York. In de Collectie Hugo Voeten bevinden zich drie portretten en vier landschappen. De verzamelaar kocht ze rechtstreeks van de kunstenaar in zijn studio. Na de dood van Genko Genkov werd een Foundation gecreëerd en zijn dochter, Eugenia Genkova is beheerder van zijn werk (www.genkogenkov.com).

"De kopie is eerder een object dan een kunstwerk. Originelen zijn mooier, ondanks hun gebreken, omdat ze geen herhaling zijn van iets" (Genko Genkov)

Tekst: Myriam Geurts, februari 2017