Highlights

De kunstcollectie van Hugo Voeten is een unieke combinatie van Belgische en internationale kunst. Op dit ogenblik telt ze meer dan 1700 items, verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar, tentoongesteld voor het publiek op twee locaties – in de beeldentuin vlakbij Geel en in het Art Center Hugo Voeten, aan de oever van het Kempisch Kanaal in Herentals.

ALYOSHA KAFEDZHIJSKI

HORSEMAN, 1999, GESCHILDERD HOUT, METAAL 140 X 38 X 104 CM

Alyosha Kafedzhijski werd geboren in 1937. Hij studeerde beeldhouwkunst aan de Nationale Kunstacademie in Sofia waar hij in 1964 zijn diploma haalde. Hij studeerde er bij professor Lyubomir Dalchev en maakte zowel monumentale als kleine sculpturen. Hij experimenteerde met verschillende materialen en combinaties hiervan, onder andere hout, klei, steen en brons.

Horseman is erg representatief voor Alyosha Kafedzhijski's oeuvre. Het werk is gemaakt van geschilderd hout, een techniek die erg typerend is voor de kunstenaar. Hout is een intuïtief en spontaan materiaal. Kafedzhijski volgde de vorm waardoor de inherente eigenschappen doorschemeren. Daarnaast roept het werk verschillende culturele en historische connotaties op. De houten figuren van Alyosha Kafedzhijski meanderen tussen verschillende periodes en referenties: vroeg-gotische beeldhouwkunst, iconografie en folklore. Zo is het paard bijvoorbeeld geïnspireerd op de houten paarden van draaimolens. Tegelijkertijd behoort het motief van de paardrijder tot een van de oudste figuratieve representaties van Bulgarije. Binnen de kunstgeschiedenis is het erg gekend van de Thracische reliëfs van de naamloze god, held en veroveraar van de Thracische Ruiter. De vroegste representaties hiervan dateren van de vijfde en zesde eeuw voor Christus.

De voorovergebogen ruiter van Alyosha Kafedzhijski staat ver van deze heroïsche iconografieën af. Het is net dit contrast met het beeld van de overwinnende ruiter dat de spanning creëert die Kafedzhijski voor ogen heeft. De laconieke lijnen en gestileerde volumes maken Kafedzhijski's sculptuur echter iconisch en symbolisch. De figuur van de ruiter herinnert tegelijkertijd aan de vlakheid van een icoon en het architecturale gewicht van een pilaar. Deze impressies worden verder versterkt door het decoratieve kleurgebruik.

Horseman mengt stijlen, referenties en technieken, maar blijft toch vast en geïntegreerd. Het is zowel monumentaal als kleinschalig. De driedimensionaliteit van de sculptuur ontmoet de vlakke kleuren. Het paard doet denken aan de kindertijd en roept het decoratieve dat zo eigen is aan het houten materiaal op, terwijl de menselijke figuur doet nadenken over representatie en de relatie met het spirituele en het eeuwige. Het zijn echter deze contradicties die de elementen van het geheel samenbrengen. De patine van de verf, de algemene indrukken van een reliek en van een lang vervlogen tijd maken de paradox en de anachronismen niet alleen natuurlijk, maar ook tijdloos.

De verschuiving van tijd van anachronisme naar tijdloosheid wordt versterkt door de banaliteit van het enige hedendaagse element van de sculptuur: de metalen buis die de kunstenaar heeft gebruikt voor de teugel van het paard. Met een gebogen scherpe rechte hoek is dit detail statischer dan de rest van de compositie. De functionele elementen van de buis (ringen, bouten en verbindingen) worden decoratief. Dit alledaags element vervolledigt niet alleen de temporele dynamiek van het werk, maar ook de beweging naar abstractie die Kafedzhijski weet te vervaardigen uit en van figuratie.