Highlights

Collection Hugo Voeten bevat een unieke mix van moderne, hedendaagse en Bulgaarse kunst. Ongeveer 2000 stukken verzameld over een tijdsspanne van meer dan 40 jaar illustreren de eclectische smaak van ondernemer en gepassioneerd kunstliefhebber Hugo Voeten (1940-2017). Het publiek kan de werken op twee locaties leren kennen: in Beeldentuin Hugo Voeten in Geel en Art Center Hugo Voeten in Herentals aan de oever van het Kempisch Kanaal.

Krum Damianov

Antigravitational system, 2003, staal, inox

De Bulgaarse kunstenaar Krum Damianov (1937) werd in Rakitovo geboren. Hij studeerde beeldhouwkunst en monumentale decoratieve sculptuur bij de legendarische professor Lubomir Dalchev (1902-2002) aan de Academie voor Schone Kunsten in Sofia. Hij studeerde er af in 1962 en mocht zijn studies zelfs hernemen om zijn persoonlijke stijl en eigen werk tot volle bloei te laten komen. Vanaf 1969 begon Damianov ook zelf les te geven. Als kunstenaar is hij in de meest uiteenlopende stijlen thuis. Zijn werken in Colletion Hugo Voeten vormen er mooie voorbeelden van. In zijn oeuvre is er dan ook geen vast en herkenbaar idioom te zien, maar vallen vooral stilistische diversiteit en drang naar experiment op.

Zijn steriel en streng mathematisch Antigravitational System (2003) op de vijver van het park is expressief zonder figuratief te zijn. De abstracte en minimalistische compositie onthult het belang van architectuur en constructie in het werk van de kunstenaar. Het concept van "tensegrity" staat centraal. In de term herkennen we een samentrekking van "tension" en "structural integrity" wat wijst op de integriteit van structuren gebaseerd op een evenwicht tussen trek- en drukbelastingen. Het principe werd bekend door Buckminster Fuller (1895-1983) en zijn ingenieuze geodetische koepels. Damianov vatte dit werk eerder op als een bal die op het water zweeft. De compositie is typisch voor objecten die van "tensegrity" getuigen. Solide buizen in schitterend inox blijven samen door metalen draden in een zorgvuldig berekend geheel van krachten. Het resultaat is een hypothetische kracht die de zwaartekracht opheft. Dit idee houdt wetenschappers trouwens al eeuwenlang bezig, hoewel men intussen aanneemt dat antizwaartekracht onmogelijk is.

Damianov speelt in deze sculptuur duidelijk met de parameters structuur, perspectief en ruimtelijkheid. De uiteindelijke vorm alludeert op vrijheid en lichtheid in de behandeling van materiaal. De sculptuur is open, spatiaal en solide en vooral een ode aan krachten die ons omringen. De eerste interesse van Damianov voor dit soort sculpturen gaat al terug tot de jaren 1970 en experimenten die hij bij collega's als Kenneth Snelson en Valentin Starchev leerde kennen. Omdat constructivistische kwesties op dat moment niet aan de orde waren in zijn praktijk en omgeving, ging hij pas later aan de slag met het vraagstuk van representatie in de ruimte. Verzamelaar Hugo Voeten maakte een ambitieus project als dit mogelijk en creëerde het draagvlak dat Damianov in Bulgarije niet vond. Het resultaat laat zich perfect in de open groene ruimte van het park integreren. Ondanks zijn monumentaliteit is Antigravitational System toch discreet en zorgt het dankzij het water voor krachtige optische effecten. Als een skelet met een fantasmagorische architectuur, houdt dit werk materie bij elkaar door onzichtbare krachten.

Krum Damianov behaalde verschillende prestigieuze prijzen en werkte mee aan imposante communistische monumenten in Bulgarije. Deze werden ontmanteld na de val van het regime in 1989. Hij geniet veel bekendheid buiten Bulgarije. Collection Hugo Voeten bevat meer dan tien werken van Krum Damianov die zowel in het Art Center in Herentals als in de Beeldentuin in Geel te zien zijn. Hij zoekt graag inspiratie in de mythologie, maar ook in de Bijbel, het Bulgaarse verleden en bijzondere tradities. Enerzijds toont zijn oeuvre de apotheose van de grandeur en het lijden in de Bulgaarse geschiedenis, maar anderzijds wijst het ook op de getormenteerde zielenpijn van de mens. De veelzijdigheid van de kunstenaar komt verder sterk tot uiting in portretten waarvoor hij vaak krachtige persoonlijkheden zoals Pablo Picasso kiest. De Bulgaarse professor Dessislava Mincheva schreef over Krum Damianov: "He is like The Rolling Stones – an artist with an extraordinary past and an extraordinary present. But he could equally well count on the future. He is simply ageless."